Planowane zmiany w opłatach notarialnych. Co oznaczają dla kupujących i sprzedających nieruchomości?

Co warto wiedzieć o planowanych zmianach w opłatach notarialnych?

Zakup lub sprzedaż nieruchomości wiąże się z szeregiem formalności, a jedną z najważniejszych jest podpisanie aktu notarialnego. To właśnie notariusz czuwa nad bezpieczeństwem całej transakcji, a za wykonane czynności pobiera wynagrodzenie w postaci taksy notarialnej.

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało niedawno projekt rozporządzenia zmieniającego maksymalne stawki taksy notarialnej. To pierwsza tak szeroka aktualizacja od ponad dwóch dekad. Co dokładnie ma się zmienić i czy wpłynie to na koszty zakupu lub sprzedaży nieruchomości? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Czym jest taksa notarialna?

Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza za dokonanie czynności notarialnych, takich jak sporządzenie aktu sprzedaży nieruchomości, umowy darowizny, testamentu czy dokumentów związanych ze spadkiem.

Warto pamiętać, że przepisy określają maksymalne stawki, jakie notariusz może pobrać. Oznacza to, że kancelarie mogą stosować niższe wynagrodzenie, dlatego ostateczny koszt warto ustalić jeszcze przed podpisaniem aktu.

Dlaczego Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje zmiany?

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, obecne maksymalne stawki obowiązują w dużej mierze od ponad 20 lat i nie odzwierciedlają obecnych realiów gospodarczych. Ministerstwo zwraca uwagę m.in. na:

• wzrost kosztów prowadzenia kancelarii notarialnych,
• inflację,
• rozszerzenie zakresu obowiązków notariuszy,
• konieczność dostosowania przepisów do aktualnych warunków rynkowych.

Projekt ma więc na celu waloryzację maksymalnych stawek, a nie zmianę zasad funkcjonowania notariatu.

Jakie opłaty mają wzrosnąć?

Projekt przewiduje podwyższenie maksymalnych stawek dla wielu czynności notarialnych. Przykładowo:

• sporządzenie testamentu – z 50zł do 200zł,
• protokół dziedziczenia – ze 100zł do 400zł,
• akt poświadczenia dziedziczenia – z 50zł do 200zł.

Zmiany obejmują również część czynności związanych z nieruchomościami oraz wprowadzają nowy próg naliczania taksy dla transakcji o wartości przekraczającej 5 mln zł.

Co zmienia się dla osób kupujących i sprzedających nieruchomości?

Dla większości klientów najważniejsza jest odpowiedź na pytanie, czy zakup mieszkania lub domu stanie się znacznie droższy.

Na tym etapie warto podkreślić kilka istotnych faktów:

• projekt dotyczy maksymalnych stawek taksy notarialnej,
• notariusz nadal może zastosować niższe wynagrodzenie,
• wysokość taksy zależy od rodzaju czynności oraz wartości nieruchomości,
• przy sprzedaży lokali mieszkalnych, domów jednorodzinnych czy spółdzielczych własnościowych praw do lokalu w określonych przypadkach nadal obowiązuje ograniczenie do 50% maksymalnej stawki taksy notarialnej.

Oznacza to, że planowane zmiany nie oznaczają automatycznego wzrostu kosztów każdej transakcji.

O jakich kosztach warto pamiętać przy zakupie nieruchomości?

Taksa notarialna jest tylko jednym z elementów kosztów związanych z zakupem nieruchomości. Kupujący powinien uwzględnić również m.in.:

• podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) – w przypadku zakupu na rynku wtórnym, jeśli jest należny,
• opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej,
• koszty ustanowienia hipoteki (jeżeli zakup finansowany jest kredytem),
• opłaty za wypisy aktu notarialnego.

Dlatego przed podpisaniem umowy warto przygotować pełne zestawienie wszystkich kosztów transakcji.

Podsumowanie

Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada aktualizację maksymalnych stawek taksy notarialnej po ponad 20 latach. Zmiany obejmują zarówno czynności związane ze sprawami spadkowymi i testamentami, jak i wybrane czynności dotyczące nieruchomości.

Najważniejsze jest jednak to, że projekt określa maksymalne stawki, a nie ceny obowiązujące w każdej kancelarii notarialnej. Ostateczne wynagrodzenie notariusza nadal może być niższe, dlatego przed zawarciem transakcji warto zapytać o szczegółowe wyliczenie wszystkich kosztów.

Jeśli planujesz zakup lub sprzedaż nieruchomości i chcesz wiedzieć, z jakimi opłatami należy się liczyć, skontaktuj się z naszym biurem. Pomożemy przejść przez cały proces oraz przygotować budżet transakcji jeszcze przed podpisaniem aktu notarialnego.